Wystawa Szczecin Quistorpów, życie w XIX wieku . 7.11.2022.

 „Szczecin Quistorpów – życie w XIX wieku”. Pasjonaci historii stworzyli wyjątkową wystawę w Książnicy Pomorskiej

przemówienie na otwarciu wystawy

W murach Książnicy Pomorskiej w Szczecinie odbyła się niezwykła wystawa zatytułowana „Szczecin Quistorpów – życie w XIX wieku”. Ekspozycja była efektem współpracy Stowarzyszenie Denkmal Pomorze, grupy Archegryf oraz inicjatywy Projekt 2Q22. W realizacji przedsięwzięcia wsparcia udzielił również Miejski Konserwator Zabytków w Szczecinie.

Artystyczną oprawę i kuratelę nad wystawą powierzono szczeciniance Anna Koc, członkini Stowarzyszenia Denkmal Pomorze, która zaprojektowała całą identyfikację wizualną ekspozycji oraz zadbała o jej spójną narrację. Prezentowane były również plansze z projektu 2Q22, wcześniej prezentowane na placu Orła Białego, zaprojektowane przez Sabinę Wacławczyk z oprawą merytoryczną Doroty Pundyk. Połączyliśmy siły i tym razem, bo prezentowane artefakty opisywaliśmy wspólnie, wszyscy członkowie Denkmal Pomorze byli zaangażowani, od procesu planowania po catering. To właśnie dzięki tej inicjatywie udało się zjednoczyć lokalnych pasjonatów historii i kolekcjonerów, którzy zdecydowali się zaprezentować swoje prywatne zbiory w jednej wspólnej przestrzeni. Nie było takiej drugiej wystawy, która zrzeszałaby tylu kolekcjonerów i pasjonatów na raz.

Pasjonaci historii razem dla Szczecina

Jedną z najważniejszych idei wystawy było pokazanie, że historia miasta żyje nie tylko w archiwach i muzeach, lecz także w prywatnych kolekcjach mieszkańców.

Na ekspozycji zaprezentowano liczne artefakty należące do pasjonatów i kolekcjonerów. Każdy z eksponatów został starannie opisany i opatrzony historią, dzięki czemu zwiedzający mogli poznać nie tylko sam przedmiot, lecz także kontekst jego powstania i związki z dawnym Szczecinem.

Centralnym punktem wystawy był unikatowy portret wielkiego szczecińskiego filantropa – Johannes Quistorp, który został wspólnie zakupiony przez pasjonatów historii, w tym naszych członków: Wiktora Możdżera, Damiana Kolassę, Mariusza Hamigę i Pawła Ziątka z Archegryfa i Szczecin Znany i Historyczny. Quistorp, jeden z najważniejszych przedsiębiorców i dobroczyńców XIX-wiecznego Szczecina, zapisał się w historii miasta jako fundator wielu inwestycji społecznych i inicjator rozwoju terenów rekreacyjnych w Lasek Arkoński, gdzie wzniesiono m.in. słynną Wieża Quistorpa.

Rodzinne archiwa Quistorpów

Ogromne zainteresowanie wzbudziły również fotografie pochodzące z rodzinnych zbiorów potomków rodu. Udostępniła je Nicola Stegmann, wnuczka wielkiego szczecinianina.

Dzięki nim zwiedzający mogli zobaczyć nie tylko wizerunki samego Johannesa czy jego syna Martin Quistorp, ale także mniej znane fotografie członków rodziny. Wśród nich znalazły się również zdjęcia wykonane w dzisiejszych Międzyzdroje, które przypominają o wakacyjnych i prywatnych momentach życia tej znanej szczecińskiej rodziny.

Wystawa prezentowała także liczne fotografie Szczecina z przełomu XIX i XX wieku – eleganckie wille, miejskie krajobrazy oraz portrety mieszkańców. Na starannie przygotowanych planszach pojawiały się obrazy dawnego miasta: szczecinianki w efektownych strojach epoki, ulice pełne życia oraz miejsca związane z działalnością Quistorpów.

Unikatowe artefakty z historii regionu

Obok fotografii zaprezentowano także niezwykle interesujące przedmioty związane z działalnością rodziny Quistorpów. Wśród nich znalazły się m.in. jutowe worki z cementowni należącej do rodu ze zbiorów Artura Krzyżanowskiego, której ruiny w Lubin są dziś stopniowo rozbierane.

Duże zainteresowanie wzbudziła również miedziana puszka, która znajdowała się niegdyś na szczycie kościoła w Lubinie. W jej wnętrzu odnaleziono rękopis opatrzony pieczęciami kościelnymi. Sam przedmiot nosi ślady dramatycznej historii – puszka została rozszarpana, prawdopodobnie przez pocisk. Artefakty z Lubina pochodzą głównie ze zbiorów Julianny Rogowskiej.

Nie zabrakło także znalezisk związanych ze Szczecinem. Jednym z nich była odnaleziona w Lasek Arkoński tablica informacyjna sanatorium Kurhaus Eckerberg, które funkcjonowało tam w czasach niemieckiego Stettina.

Wystawa, która mogłaby trafić do muzeum

Ekspozycja została bardzo wysoko oceniona przez dziennikarzy Gazeta Wyborcza, którzy podkreślali zarówno jej bogactwo, jak i poziom merytoryczny.

„Bogactwo i poziom ekspozycji jest na takim poziomie, że zaraz po prezentacji w Książnicy Pomorskiej mogłaby na stałe zagościć w Muzeum Historii Szczecina”.

Jak zauważono w relacji z otwarcia, wystawa nie była jedynie zbiorem przypadkowych fotografii. Tworzyła ona sugestywny obraz Szczecina przełomu XIX i XX wieku – miasta rozwijającego się dynamicznie dzięki przedsiębiorczości i filantropii rodziny Quistorpów.

Szczecin sprzed ponad stu lat

Zwiedzający, którzy poświęcili około godziny na obejrzenie ekspozycji, mogli przenieść się w czasie do epoki eleganckich willi, rozwijającego się przemysłu i miejskiego życia przełomu stuleci.

Wystawa pokazała, że nawet w przypadku tak dobrze znanych postaci jak Johannes Quistorp wciąż można odkrywać nowe historie, nieznane fotografie i fascynujące detale z życia dawnego Szczecina.

Wystawa była prezentowana cały listopad i grudzień 2022r, a po przeniesieniu w inne miejsce, jeszcze w styczniu 2023 roku można było ją odwiedzać.

Jednocześnie była to także opowieść o współczesnych pasjonatach historii – ludziach, którzy dzięki swojej determinacji i współpracy potrafią przywracać pamięć o dawnych mieszkańcach miasta i ich dziedzictwie.